Bạch Thái Bưởi: Người làm rạng danh nền công thương nước Việt

Khi thực dân Pháp xây dựng cầu Long Biên, ông làm Giám đốc cho công trình này. Nhận thấy người Pháp đang cần gỗ rất lớn trong việc mở đường sắt nối liền Bắc - Nam, Bạch Thái Bưởi đã cùng một người Pháp hùn vốn làm đại lý cung cấp tà vẹt gỗ cho Sở Hỏa xa Đông Dương. Sau 3 năm kinh doanh, ông đã thu được số tiền lời khá lớn. Thấy làm ăn hiệu quả, Bạch Thái Bưởi chuyển sang kinh doanh độc lập nhưng thời gian đầu ông thất bại trong việc buôn bán ngô. Tuy nhiên, không lùi bước trước khó khăn, Bạch Thái Bưởi chuyển sang mở hiệu cầm đồ ở Nam Định. Mặc dù ở lĩnh vực này có sự cạnh tranh mạnh mẽ của giới thương nhân người Hoa sống tại đây nhưng hiệu cầm đồ của ông vẫn phát triển mạnh, khách hàng ngày một đông thu được nhiều lợi nhuận. Trên đà phát triển ấy, ông tiếp tục chuyển sang lĩnh vực kinh doanh vận tải đường sông rồi từ đó trở thành doanh nhân lớn của Việt Nam thời kỳ này.

Giới kinh doanh người Hoa và người Pháp đã có lúc phải kết hợp để âm mưu đánh bại ông. Tuy nhiên, trong thế cạnh tranh không cân sức, Bạch Thái Bưởi đã biết vươn lên bằng việc sử dụng sức mạnh tinh thần dân tộc để thắng lại đối phương trên thương trường. Ông đã vận động, kêu gọi mọi người ủng hộ công cuộc kinh doanh của người Việt. Với ý thức tinh thần dân tộc luôn được đặt lên hàng đầu nên Bạch Thái Bưởi luôn thành công và thắng lợi. Đội tàu của ông không những vượt qua những “sóng gió” mà còn lớn mạnh bởi sự bổ sung những đội tàu của Công ty Pháp, Hoa không còn khả năng kinh doanh do bị ông đánh bại phải phá sản. Sang năm 1915, Bạch Thái Bưởi quyết định mua lại xưởng sửa chữa và đóng tàu của A.R.Marty, một trong những xưởng đóng tàu đầu tiên của Pháp ở Hải Phòng. Sau 7 năm kể từ khi bước vào lĩnh vực kinh doanh đường thủy, ông đã tạo dựng được một công ty hàng hải lừng danh “Giang Hải Luân thuyền Bạch Thái Bưởi công ty”, hoạt động theo một chu trình khép kín từ đóng tàu, chạy tàu và sửa chữa tàu với nhiều chi nhánh ở khắp nơi. Sang năm 1917, Hãng Deschwanden của Pháp tiếp tục phá sản, Bạch Thái Bưởi đã mua lại cả 6 chiếc tàu của hãng này. Bên cạnh đó, ông còn làm rạng danh ngành hàng hải Việt Nam bởi ngày 7-9-1919 con tàu Bình Chuẩn hoàn toàn do người Việt thiết kế và thi công với chiều dài 42m, rộng 7,2m, cao 3,6m, trọng tải 600 tấn, động cơ Com Pound 450 mã lực, vận tốc 8 hải lý/giờ đã đi từ Hải Phòng, cập vào cảng Sài Gòn trong sự đón chào nồng nhiệt của giới thương nhân và người dân tại đây.